Actueel

Openheid van zaken werkt, zo blijkt op studiedag 'Op Weg naar Werk 2.0'

Op vrijdag 1 december hield Centrum FAMEUS in de FAAM-fabriek in Breda de studiedag 'Op Weg Naar Werk 2.0' (een vervolg op de succesvolle eerste editie 16 juni jongstleden). Daartoe werd samengewerkt met Samen Sterk Zonder Stigma, SMO, Werken & Leren, Match and Work en UWV. Opnieuw een boeiende dag, waarin een zestal praktische workshops nieuwe inzichten boden.

Openheid op de werkvloer
Tijdens de plenaire inleiding vertelde FAMEUS-coördinator Monique Almekinders het een en ander over de dag. Gestart werd met een informatief filmpje over FAMEUS. Eerst haperde dat een paar keer, maar hier werd op creatieve wijze een mouw aan gepast. Want mensen van FAMEUS zijn niet voor één gat te vangen... 
Na de voorstelronde (waarbij bleek dat de meesten op zoek waren naar handige tips om weer aan het werk te komen) waren er twee series parallelle workshops (een 's ochtends, een 's middags). Bij een van die ochtendworkshops (getiteld 'Stigma, wat vertel ik mijn baas?') was de centrale vraag: wat vertel je aan een werkgever over jouw psychische kwetsbaarheid? Een lastig dilemma: bij openheid krijg je de baan misschien niet, bij verzwijgen bestaat het risico dat het uitkomt. En aan wie vertel je het (baas, teamleider, collega's) en wanneer (of juist helemaal niet)? (Tip: Kenniscentrum Phrenos heeft hierover een handige folder, getiteld 'Verzwijgen of vertellen'.) Over ggz-cliënten bestaan helaas nogal wat vooroordelen; zo zouden ze gevaarlijk, onvoorspelbaar en emotioneel instabiel zijn. Ook zouden ze niet aan bepaalde functie-eisen kunnen voldoen en weinig flexibel zijn. Uiteraard werpt zoiets een drempel op. Met het in dienst nemen van mensen met een kwetsbaarheid loopt Nederland zelfs achter op andere landen. Mensen met een ggz-achtergrond staan bij een sollicitatie ook vaak onderaan de hiërarchie. Re-integratie richt zich vooral op mensen met een laag opleidingsniveau, terwijl ook hoger opgeleiden een ggz-achtergrond kunnen hebben. Het is ook een vooroordeel dat ex-cliënten alleen maar productiewerk kunnen doen. Openheid kan helaas ook averechts uitwerken; zo mocht deelnemer A van zijn werkgever niet alleen achter de kassa staan. Deelnemer B durfde zich zelfs met griep niet ziek te melden, want de werkgever zo weleens kunnen denken dat het iets psychisch was... Maar volgens deelnemer C ligt het eraan hóe je het vertelt. Maak je niet bij voorbaat kleiner, maar zorg ervoor dat je er stevig in staat. Ook moet er wederzijds een klik zijn. Omgekeerd vertelde deelnemer D (zelf bedrijfsleider) dat hij graag weet of iemand een ggz-achtergrond heeft, maar interesseert de precieze aandoening hem niet. Hij geeft graag iedereen een kans, zelfs met een tbs-verleden.
Een ggz-achtergrond hoeft echter zeker geen bezwaar te zijn (bij FAMEUS is het zelfs een pré!). Sommige ITC-bedrijven in regio Eindhoven werken zelfs graag met autisten, omdat die zeer geconcentreerd kunnen werken. Deelnemer E vertelde dat sommige bedrijven haar niet als risicofactor zien, maar juist als cadeau; dit omdat ze zowel ervaringsdeskundig als trainer was. Ook is ze trots op waar ze vandaan komt en waar ze nu staat. Volgens Kees van de Wouw (relatiebeheerder bij GGz Breburg) kan openheid zelfs voordelen hebben: je kunt dan steun krijgen van een arbeidscoach, die kan zorgen voor een takenpakket op maat ('jobcarving'). Daarbij sta je een stuk sterker als je zelf met een re-integratieplan komt. 

In gesprek met het UWV
Deze ochtend waren er nog twee workshops: hoe een goede sollicitatiebrief/CV kan leiden naar jouw droombaan, en hoe je je kwaliteiten onder de aandacht kunt brengen van een werkgever. 
Na een heerlijke lunch vond de middagsessie workshops plaats. Aan een daarvan werd meegewerkt door het UWV, dat zelf ook kampt met stigma: het zou slecht bereikbaar zijn, niet meewerken en lastig zijn. Daarom vond er een open gesprek tussen deelnemers enerzijds en UWV-medewerkers anderzijds. Wanneer je weer aan het werk wilt, kan het WERKbedrijf van het UWV je daarbij helpen; twee medewerkers lichtten toe hoe. Van belang is dat je eerst een actieplan maakt (wat wil je en wat heb je daarvoor nodig?) Eventueel kan het UWV een re-integratiebedrijf of een jobcoach toewijzen. Ook kan gekozen worden voor een traject 'Werkfit Maken' (maximaal 18 maanden), waarbij je leert om weer een dagritme op te bouwen. Bij goedkeuring door het WERKbedrijf kom je bij de adviseur intensieve dienstverlening, die contact legt met het werkgeversservicepunt (waarin UWV samenwerkt met gemeenten en andere instanties) en met potentiële werkgevers. Ook kan het UWV helpen met sollicitatievaardigheden, het in kaart brengen van je competenties via een persoonlijkheidstest of het opstellen van een goed cv. En via de Beroepenvinder kun je geschikte vacatures opsporen.
Omdat deelnemers aangaven dat ze vaak moeilijk iemand te spreken krijgen, gaven de UWV'ers als tip: bel met 0900-9294 en vraag expliciet een gesprek met een arbeidsdeskundige. Het voordeel is dat deze geen toegang heeft tot je medische gegevens en dus een onbevangen blik heeft.
Soms is ook een studie mogelijk; daarover kent het UWV een Protocol Scholing. Centraal daarbij staat de vraag hoe 'leerbaar' je bent en wat je in het verleden hebt gedaan op studiegebied (hoe duur was dat en hoe zijn de kansen op werk?). Als het UWV echter een baan voor je vindt, moet je dagopleiding worden omgezet in een avondopleiding. Werk gaat immers boven opleiding.
Nederland streeft naar een inclusieve arbeidsmarkt, met zo veel mogelijk mensen aan het werk. Bij ziekte moet de werkgever er alles aan doen om jou als werknemer te behouden. Als dat niet zorgvuldig gebeurt, kan het UWV de werkgever een boete opleggen. Om het goede voorbeeld te geven, kent het UWV zelf voor eigen personeel het re-integratieproject UWV Inclusief.

Elevator pitch
In een andere workshop werd geoefend om kort en krachtig (en ook niet te bescheiden!) te verwoorden wie je hebt, waar je voor staat en wat je kunt: de zogeheten 'elevator pitch'. Stel dat iemand je in de lift vraagt wat je doet en wat je talenten zijn; hoe verwoord je dat dan in die ene minuut? Dat kun je dan gebruiken voor een inspirerende samenvatting van je CV die je bij elk (netwerk-)gesprek kunt gebruiken. Verder was er nog een workshop die inging op de vraag hoe je LinkedIn optimaal kunt inzetten als online netwerk.
Ter afsluiting van deze interessante dag was er nog een netwerkborrel in de Inspiratieruimte, waarna eenieder met een tevreden gevoel weer huiswaarts ging.